Là sự kết hợp giữa điện năng và công nghệ cao nên dù không đảm nhận các chức năng chính trong hệ thống điện, điện nhẹ vẫn là thành phần không thể thiếu trong hệ thống cơ điện của một công trình. Vậy điện nhẹ là gì? Các thành phần cấu thành điện nhẹ như thế nào? Cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết sau đây.
Điện nhẹ là gì?
Điện nhẹ (hay hệ thống điện nhẹ) một thuật ngữ thường gặp trong lĩnh vực xây dựng và cơ điện, là một hệ thống điện phục vụ các mục đích giám sát, phục vụ cho việc quản lý, vận hành tòa nhà, công trình, giúp mang lại nhiều tiện ích cho người sử dụng. Điện áp sử dụng trong hệ thống điện nhẹ thường rất thấp so với hệ thống điện chính nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng và thiết bị. Điện áp sử dụng phổ biến là 12V, 24V, hoặc 48V.
Theo tiêu chuẩn quốc tế:
- Điện áp AC thường không quá 35V.
- Điện áp DC thường không quá 60V.
Cậu tạo và chức năng của điện nhẹ
Hệ thống BMS: Hệ thống BMS tích hợp các hệ thống trong công trình để quản lý và giám sát trạng thái nhằm tiết kiệm năng lượng và quản lý tự động.
Hệ thống âm thanh (PA): Hệ thống âm thanh thông báo công cộng nhằm truyền đạt các thông tin, tin nhắn và thông điệp cũng như thông báo khẩn cấp trong tòa nhà. Ngoài ra, hệ thống này còn có khả năng phát nhạc nền BGM (Background Music) trong công trình.
Hệ thống tổng đài điện thoại: Là hệ thống thoại nhằm duy trì kết nối liên lạc của tòa nhà với bên ngoài và liên lạc nội bộ.
Hệ thống camera giám sát: Là hệ thống camera quan sát CCTV/IPTV (Camera tương tự/Camera mạng), dùng trong ứng dụng quan sát hình ảnh hay giám sát an ninh cho công trình.
Hệ thống mạng lan và internet: Là hệ thống kết hợp các máy tính lại với nhau thông qua các thiết bị nối kết mạng nhằm mục đích trao đổi thông tin và kết nối đến mạng internet.
Hệ thống kiểm soát vào ra: Đây là hệ thống quản lý ra vào trong công trình, nhằm giới hạn và quản lý các cửa ra vào cũng như các thang máy. Ngoài ra hệ thống này còn được sử dụng cho việc chấm công, tính thời gian đi vào, đi ra.
Hệ thống truyền hình cáp, truyền hình vệ tinh: Là hệ thống truyền hình vệ tinh và truyền hình cáp, có thể sử dụng lấy tín hiệu trực tiếp từ đài phát hoặc thông qua nhà cung cấp dịch vụ truyền hình.
Hệ thống cảnh báo xâm nhập, cảnh báo cháy: Đây là hệ thống cảnh báo xâm nhập trái phép, cảnh báo cháy hoặc khi có hỏa hoạn xảy ra.
Hệ thống bãi xe thông minh iParking: Là hệ thống quản lý, kiểm soát vào ra và chỉ dẫn các phương tiện giao thông đỗ đúng vị trí quy định trong khu vực đỗ xe một cách tự động hóa. Tùy theo đặc điểm bãi xe có thể áp dụng các lựa chọn: quản lý xe vào ra, tự động tính phí gửi xe, chỉ dẫn và báo trong các vị trí đỗ xe.
Hệ thống hội nghị truyền hình: Hệ thống hội thảo truyền hình là một hình thức trao đổi thông tin trực tiếp giữa các thành viên cách xa nhau (có thể trong một quốc gia hoặc trên toàn thế giới). Khi trong cuộc hội thảo truyền hình, các thành viên có thể nhìn thấy nhau, trao đổi, thảo luận và dữ liệu (voice, video, data) cho nhau.
Hệ thống liên lạc nội bộ: Là hệ thống liên lạc nội bộ, ứng dụng trong các chung cư cao tầng kết hợp quản lý thang máy và bãi đỗ xe. Thông tin liên lạc có thể được truyền tải bằng cả âm thanh và hình ảnh.
Hệ thống xếp hàng tự động: Là hệ thống sắp xếp khách hàng theo một trình tự cụ thể. Hệ thống xếp hàng tự động được ứng dụng tại các trung tâm giao dịch như: ngân hàng, ủy ban nhân dân, bệnh viện, các trung tâm bảo hành điện thoại, các trung tâm thu cước điện thoại, các cửa hàng mua vé tàu xe, vé máy bay.
Hệ thống gọi y tá trực: Hệ thống gọi y tá nhằm giúp cho bệnh nhân nhanh chóng nhận được sự trợ giúp kịp thời. Chỉ cần một thao tác bấm nút đơn giản, bệnh nhân có thể gọi ngay y tá trực ca đến hỗ trợ tức thời. Hệ thống này giúp nâng cao hiệu quả phục vụ bệnh nhân cho bệnh viện. Nó còn thống kê cho biết thời gian phục vụ bệnh nhân trung bình mất bao lâu (từ lúc bấm nút đến khi được phục vụ).
Hệ thống thẻ đa năng: Thẻ đa năng là bước phát triển cao hơn của hệ thống thẻ từ không tiếp xúc. Thẻ đa năng có thể lưu được các thông tin trên bộ nhớ của thẻ. Hệ thống có thể hoạt động độc lập với máy tính, được áp dụng cho việc thanh toán nội bộ, các chức năng liên quan đến tính phí, hoặc kiểm soát vào ra tại khu vực có tính bảo mật cao.
Phân loại hệ thống điện nhẹ
Hệ thống SELV
IEC định nghĩa SELV là hệ thống điện mà điện áp không được vượt quá điện áp quy định của hệ thống ELV trong điều kiện bình thường, tức là chỉ hoạt động trong giới hạn 12VAC hoặc 30VDC nên được ứng dụng trong một số môi trường đặc biệt như hồ bơi, công viên giải trí, lĩnh vực y tế,…
Bản chất, SELV là hệ thống không nối đất nên quá trình thiết kế không được kết nối dây dẫn điện trực tiếp tại SELV với đất. Phích cắm và ổ cắm của mạch SELV cũng phải thiết kế đặc biệt để không thể vô tình kết nối với các mức điện áp khác. Ngoài ra, tất cả các bộ phận mang điện của mạch SELV và các mạch khác có điện áp cao hơn phải cách nhau một khoảng ít nhất bằng khoảng cách giữa cuộn dây sơ cấp và thứ cấp của máy biến áp cách ly an toàn.
Ví dụ điển hình cho mạch SELV có thể kể đến đèn trang trí ngoài trời, các dụng cụ cầm tay không dây,…
Hệ thống PELV
Cơ bản, PELV khá giống SELV, tức là yêu cầu mức điện áp không vượt quá 25V (một số trường hợp không vượt quá 12V) và được cách ly khỏi tất cả các mạch mang điện áp cao hơn. Tuy nhiên, hệ thống này có thể nối đất.
Hệ thống FELV
FELV bao gồm tất cả các hệ thống ELV không đáp ứng yêu cầu của 2 mạch SELV và PELV. Mặc dù hoạt động ở điện áp cực thấp nhưng FELV không có đủ các biện pháp để ngăn chặn việc tiếp xúc với điện áp cao hơn trong cùng một hệ thống. Do đó, các biện pháp bảo vệ cho điện áp cao hơn phải được áp dụng với toàn bộ hệ thống.
